PILCROW

Dzisiaj sprawdzając jak korzystać z pól w Wordzie w połączeniu z Power Automate na Office 365 natknąłem się na słowo pilcrow. Wygląda intrygująco, rozumiem połowę (crow), mój mózg zbiera rzeczy nieprzydatne w życiu, więc zacząłem węszyć w sieci.

W czasach studenckich dorabiałem składając tekst a więc zetknąłem się z typografią. W tamtej epoce żyli ludzie pracujący nad składem tekstu bez komputerów. I bez dostępu do angielskiej terminologii. Ludzie którzy używali słów takich jaki pajki (jednostka miary wielkości liter) czy dywiz (łącznik lub tzw. Długi myślnik, czyli – ). Okazało się, że pilcrow to fachowa nazwa apostrofu, znaczka, który Word pokazuje na końcu akapitu (chyba już wypartego przez słowo paragraf). 

Oczywiście należy kliknąć tę ikonę na wstążce (zwanej częściej ribbonem) Narzędzia główne.

Znak ma długą historię, pewnie odkąd pojawiło się pismo zaczęto oddzielać od siebie myśli autora. W przypadku pilcrow, to zaczęło się od greckiego paragraphos, potem było starofrancuskie słowo paragraphe zmienione w pelagraphe, w angielskim pojawiło się pylcrafte. Stąd (jakim cudem, może wyjaśni jakiś lingwista) już prosta droga do pilcrow.

A co ma do tego Hitler?

Otóż grecki paragraphos miał formę litery kappa, czyli K co po łacinie było skrótem od kaput. Słowo to tłumaczy się to jako „głowa” i w oczywisty sposób kojarzyło się Rzymianom ze znakiem, który  poprzedzał akapit/paragraf.

Hitler kaput to fraza, która wbiła się do głowy każdemu wychowanemu na Czterech pancernych i psie. I stąd takie moje skojarzenie.

Niestety nie wiem jak pilcrow brzmi w polskiej terminologii typograficznej. Ktoś, coś?

Ampersand/ampersynt

Inny powszechnie używany znak to &. Uwierzcie ale nikt z native speakerów, których pytałem nie wiedział jak on się fachowo nazywa. Ja z kolei nie wiedziałem, że słowo w spolszczonej wersji istnieje.

Ampersand tkwi w mojej głowie odkąd przeczytałem podręcznik do … Worda. Tak (lata 1990.), kiedyś oprogramowaniu towarzyszyły książki – instrukcje…

Przepiękny pilcrow z czasów średniowiecza

Źródła:

Using text variables in Microsoft Word https://www.youtube.com/watch?v=zmFyzdhKH_M

Pilcrow https://en.wikipedia.org/wiki/Pilcrow